تعویض مفصل زانو با پروتزهای نسل جدید

انواع پروتز زانو چیست؟ مقایسه، تفاوت ها و راهنمای انتخاب | کلینیک حیات

نمونه عمل جراحی های انجام شده در  
کلینیک
حیات

تصویر #1

برای ویرایش متن روی دکمه کلیک کنید.

تصویر #2

برای ویرایش متن روی دکمه کلیک کنید.

تصویر #3

برای ویرایش متن روی دکمه کلیک کنید.

اگر پزشک به شما گفته است که ممکن است به تعویض مفصل زانو نیاز داشته باشید، احتمالاً یکی از اولین سؤال هایی که ذهنتان را درگیر می کند این است: چه نوع پروتز زانو برای من مناسب است؟ این سؤال کاملاً طبیعی است؛ چون وقتی درباره پروتز زانو جست وجو می کنید، با اصطلاحاتی مثل پروتز کامل، پروتز نیمه زانو، پروتز تک قسمتی، پروتز کشککی ـ رانی، پروتز سیمانی، بدون سیمان، پروتز ریویژن و پروتزهای نسل جدید مواجه می شوید.

اما یک نکته مهم وجود دارد: این اصطلاحات همه یک چیز را توصیف نمی کنند. بعضی از آنها به میزان تعویض مفصل مربوط هستند، بعضی به روش تثبیت پروتز روی استخوان و برخی دیگر به طراحی و کاربرد پروتز اشاره دارند. به همین دلیل، نمی توان صرفاً با شنیدن نام یک برند یا عبارت هایی مانند پروتز نسل جدید درباره مناسب ترین گزینه برای یک بیمار تصمیم گرفت.

در این مقاله، انواع پروتز زانو را به زبان ساده اما تخصصی بررسی می کنیم و توضیح می دهیم تفاوت پروتز کامل و نیمه زانو چیست، پروتز سیمانی و بدون سیمان چه تفاوتی دارند، پروتز کشککی ـ رانی برای چه بیمارانی استفاده می شود و انتخاب پروتز مناسب دقیقاً به چه عواملی بستگی دارد.

نکته مهم: نوع پروتز باید بر اساس معاینه، وضعیت مفصل، تصاویر و شرایط اختصاصی بیمار توسط جراح ارتوپد انتخاب شود. هیچ نوع یا برندی از پروتز را نمی توان بدون ارزیابی بیمار، بهترین گزینه برای همه افراد دانست.

نیاز به بررسی تخصصی زانو دارید؟

اگر زانو درد، محدودیت حرکتی یا آرتروز زانو فعالیت های روزمره شما را مختل کرده است، لازم نیست بدون بررسی دقیق درباره جراحی تصمیم بگیرید. ابتدا وضعیت مفصل و گزینه های درمانی شما باید توسط متخصص ارزیابی شود.

دریافت مشاوره و ارزیابی زانو از کلینیک حیات

پروتز زانو چیست؟

پروتز زانو مجموعه ای از اجزای مصنوعی است که در جراحی تعویض مفصل، جایگزین سطوح آسیب دیده مفصل می شود. در تعویض کامل مفصل زانو (Total Knee Arthroplasty یا TKA)، سطوح آسیب دیده استخوان ران و درشت نی بازسازی و با اجزای مصنوعی جایگزین می شوند. این سیستم معمولاً شامل یک جزء فمورال، یک جزء تیبیال و یک قطعه پلی اتیلنی برای ایجاد سطح حرکتی بین آنهاست؛ در بعضی بیماران نیز سطح مفصلی کشکک بازسازی می شود.

اما اگر آسیب فقط به بخش مشخصی از مفصل محدود باشد، ممکن است نیازی به تعویض کل مفصل نباشد و تعویض جزئی یا تک قسمتی زانو مطرح شود. پس وقتی درباره انواع پروتز زانو صحبت می کنیم، در واقع با چند نوع دسته بندی روبه رو هستیم.

انواع پروتز زانو بر اساس میزان تعویض مفصل

مهم ترین تقسیم بندی انواع پروتز زانو، بر اساس این است که چه مقدار از مفصل آسیب دیده و قرار است چه بخشی تعویض شود.

۱. پروتز کامل زانو؛ Total Knee Replacement

پروتز کامل زانو یا TKA زمانی استفاده می شود که آسیب و تخریب مفصل گسترده باشد و محدود به یک بخش کوچک از زانو نباشد. در این روش، سطوح آسیب دیده مفصل در قسمت استخوان ران و درشت نی با اجزای مصنوعی جایگزین می شوند. در صورت نیاز، وضعیت سطح مفصلی کشکک نیز در برنامه جراحی بررسی می شود.

پروتز کامل یکی از رایج ترین انواع جراحی های تعویض مفصل زانو است و معمولاً زمانی مطرح می شود که درد و محدودیت عملکرد ناشی از بیماری مفصل، کیفیت زندگی بیمار را به طور قابل توجهی تحت تأثیر قرار داده باشد و درمان های غیرجراحی پاسخ کافی نداده باشند.

اگر می خواهید درباره خود جراحی، مراحل درمان و شرایط کاندیداتوری بیشتر بدانید، می توانید به صفحه تعویض مفصل زانو کلینیک حیات مراجعه کنید:

تعویض مفصل زانو در کلینیک حیات

۲. پروتز تک قسمتی یا نیمه زانو؛ Unicompartmental Knee Replacement

در برخی بیماران، آسیب مفصل به یک کمپارتمان زانو محدود می شود. در این شرایط ممکن است پروتز تک قسمتی زانو یا Unicompartmental Knee Replacement (UKR) گزینه قابل بررسی باشد.

زانو را می توان به سه ناحیه اصلی مفصلی تقسیم کرد:

  • کمپارتمان داخلی یا Medial
  • کمپارتمان خارجی یا Lateral
  • مفصل کشککی ـ رانی یا Patellofemoral

در پروتز تک قسمتی، فقط قسمت آسیب دیده تعویض می شود و بخش های سالم مفصل تا حد امکان حفظ می شوند. البته صرفاً محدود بودن درد به یک قسمت زانو به معنی مناسب بودن این روش نیست. وضعیت سایر بخش های مفصل، رباط ها، استخوان و شرایط بالینی بیمار نیز اهمیت دارد.

NICE نیز در بیمارانی که آرتروز آنها به صورت مجزا کمپارتمان داخلی زانو را درگیر کرده و هر دو روش از نظر بالینی و تصویربرداری قابل انجام هستند، بر گفت وگو درباره انتخاب بین تعویض جزئی و کامل تأکید می کند.

آیا پروتز نیمه زانو بهتر از پروتز کامل است؟

نمی توان برای همه بیماران چنین حکمی صادر کرد.

اگر آسیب فقط به یک کمپارتمان محدود باشد و بیمار شرایط مناسب تعویض جزئی را داشته باشد، این روش می تواند گزینه مناسبی باشد. اما در تخریب گسترده تر مفصل، تعویض کامل ممکن است انتخاب منطقی تری باشد.

بنابراین سؤال اصلی این نیست که:

پروتز کامل بهتر است یا نیمه؟

بلکه سؤال درست این است:

با توجه به وضعیت این زانو، کدام روش برای این بیمار مناسب تر است؟

۳. پروتز کشککی ـ رانی؛ Patellofemoral Replacement

یکی دیگر از انواع تعویض جزئی زانو، پروتز کشککی ـ رانی است. این روش برای شرایطی طراحی شده که آسیب عمدتاً در مفصل بین پشت کشکک و سطح جلویی استخوان ران قرار دارد و سایر قسمت های زانو وضعیت مناسبی دارند. به همین دلیل، هر بیماری که درد جلوی زانو دارد الزاماً کاندید این نوع پروتز نیست. تشخیص دقیق محل آسیب، وضعیت سایر کمپارتمان ها و ارزیابی رباط ها قبل از تصمیم گیری اهمیت دارد.

۴. پروتز ریویژن یا Revision Knee Replacement

پروتز ریویژن با پروتز مورد استفاده در جراحی اولیه تفاوت دارد. اگر بیمار قبلاً تعویض مفصل زانو انجام داده باشد و بعداً به دلایلی مانند شل شدن پروتز، عفونت، شکستگی اطراف مفصل یا مشکلات مکانیکی به جراحی مجدد نیاز پیدا کند، ممکن است از سیستم های مخصوص Revision Knee Replacement استفاده شود.

در جراحی ریویژن، شرایط استخوان و بافت های اطراف مفصل ممکن است با جراحی اولیه متفاوت باشد و به همین دلیل، طراحی و روش تثبیت پروتز نیز می تواند متفاوت باشد. اگر این موضوع برای شما مطرح است، مقاله جراحی مجدد مفصل زانو (ریویژن) در سایت کلینیک حیات می تواند به عنوان مطالعه تکمیلی در این بخش لینک شود.

انواع پروتز زانو بر اساس روش تثبیت

یک اشتباه رایج این است که تصور کنیم پروتز کامل و پروتز سیمانی دو نوع رقیب هستند. در واقع این دو عبارت دو موضوع متفاوت را توضیح می دهند. پروتز کامل یا نیمه به میزان تعویض مفصل مربوط است؛ در حالی که سیمانی یا بدون سیمان به نحوه تثبیت قطعه پروتز روی استخوان مربوط می شود.

پروتز سیمانی؛ Cemented

در این روش از bone cement برای تثبیت قطعه پروتز به استخوان استفاده می شود. پروتزهای سیمانی سال هاست در جراحی تعویض مفصل زانو مورد استفاده قرار می گیرند و همچنان یکی از روش های رایج تثبیت هستند.

پروتز بدون سیمان؛ Cementless

در پروتزهای بدون سیمان، سطحی از پروتز که با استخوان تماس دارد به شکلی طراحی می شود که امکان رشد استخوان روی آن و ایجاد تثبیت بیولوژیک فراهم شود. این روش برای همه بیماران به یک شکل استفاده نمی شود و شرایط استخوان و سایر عوامل بالینی باید در انتخاب آن در نظر گرفته شود.

پروتز هیبرید؛ Hybrid

در برخی سیستم ها می توان از ترکیبی از روش های تثبیت استفاده کرد؛ یعنی بعضی اجزا با سمان و برخی بدون سمان تثبیت شوند. بنابراین وقتی پزشک درباره روش تثبیت پروتز صحبت می کند، این موضوع جدا از این است که بیمار به پروتز کامل یا جزئی نیاز دارد.

اجزای پروتز زانو از چه موادی ساخته می شوند؟

پروتزهای زانو معمولاً از ترکیبی از فلز و پلی اتیلن پزشکی ساخته می شوند. در یک سیستم معمول تعویض کامل زانو، جزء فمورال و جزء تیبیال از مواد فلزی ساخته می شوند و یک قطعه پلی اتیلنی بین آنها قرار می گیرد تا سطح حرکتی مفصل را ایجاد کند.

بنابراین وقتی گفته می شود پروتز فلزی، نباید تصور کرد که تمام اجزای پروتز از یک فلز ساخته شده اند. از طرف دیگر، تفاوت میان دو سیستم پروتز فقط به جنس آنها محدود نمی شود؛ طراحی، اندازه، نحوه تثبیت و کاربرد بالینی نیز اهمیت دارند.

پروتزهای زانو از نظر طراحی چه تفاوتی دارند؟

حتی وقتی دو بیمار هر دو به تعویض کامل زانو نیاز دارند، ممکن است سیستم پروتز انتخاب شده برای آنها یکسان نباشد.

جراح هنگام برنامه ریزی می تواند عواملی مانند:

  • وضعیت رباط های زانو
  • میزان تخریب مفصل
  • شکل و ابعاد استخوان
  • میزان ثبات موردنیاز
  • سابقه جراحی قبلی
  • کیفیت استخوان
  • و شرایط اختصاصی بیمار

را در نظر بگیرد.

یکی از موارد مهم، میزان محدودیت یا آزادی حرکت پروتز است. به همین دلیل در منابع تخصصی از طراحی های مختلفی با سطوح متفاوت constraint صحبت می شود. این موضوع مخصوصاً در جراحی های پیچیده یا ریویژن اهمیت بیشتری پیدا می کند. بنابراین انتخاب پروتز فقط به این سؤال محدود نمی شود که:

کدام برند را استفاده کنیم؟

بلکه سؤال مهم تر این است:

کدام طراحی و کدام سیستم پروتز با وضعیت این زانو سازگارتر است؟

جدول مقایسه انواع پروتز زانو

نوع پروتز

چه بخشی را جایگزین می کند؟

چه زمانی مطرح می شود؟

پروتز کامل زانو (TKA)

سطوح اصلی آسیب دیده مفصل

تخریب گسترده مفصل

پروتز تک قسمتی (UKA)

یک کمپارتمان آسیب دیده

آسیب محدود به یک بخش و مناسب بودن بیمار

پروتز کشککی ـ رانی

مفصل بین کشکک و استخوان ران

آسیب محدود به مفصل کشککی ـ رانی

پروتز ریویژن

جایگزینی/بازسازی سیستم پروتز قبلی

جراحی مجدد پس از تعویض مفصل

Cemented

نحوه تثبیت پروتز

استفاده از سمان استخوانی

Cementless

نحوه تثبیت پروتز

تثبیت بدون سمان و با رشد استخوان

Hybrid

نحوه تثبیت

ترکیبی از دو روش

نکته: ردیف های این جدول هم سطح نیستند؛ چهار ردیف اول درباره نوع و میزان تعویض مفصل هستند و سه ردیف آخر درباره روش تثبیت پروتز.

پروتز ایرانی بهتر است یا خارجی؟

این احتمالاً یکی از پرتکرارترین سؤال هایی است که بیماران هنگام جست وجوی انواع پروتز زانو با آن مواجه می شوند. اما نمی توان صرفاً بر اساس کشور سازنده گفت یک پروتز برای همه بیماران بهتر است.

هنگام انتخاب سیستم پروتز باید عواملی مانند:

  • مشخصات و طراحی سیستم
  • کیفیت ساخت و الزامات استانداردی
  • تناسب اندازه و طراحی با آناتومی بیمار
  • تجربه جراح با سیستم موردنظر
  • امکان تأمین قطعات موردنیاز
  • شرایط استخوان و مفصل
  • و شرایط اختصاصی بیمار

در نظر گرفته شود.

بنابراین ایرانی یا خارجی بودن، به تنهایی معیار کافی برای انتخاب پروتز نیست. اگر پزشکی یک سیستم مشخص را برای شما پیشنهاد کرده است، بهتر است به جای مقایسه صرفاً بر اساس قیمت یا کشور سازنده، از جراح بپرسید:

این سیستم چرا برای شرایط زانوی من انتخاب شده است؟

این سؤال اطلاعات بسیار مفیدتری در اختیار شما قرار می دهد.

آیا پروتزهای نسل جدید زانو بهتر هستند؟

فناوری های جدید در طراحی پروتز و برنامه ریزی جراحی طی سال های اخیر توسعه پیدا کرده اند، اما جدیدتر بودن به تنهایی به معنی بهتر بودن برای همه بیماران نیست. برای مثال، فناوری هایی مانند جراحی رباتیک می توانند در برنامه ریزی و قرارگیری اجزای پروتز نقش داشته باشند؛ اما رباتیک خودش یک نوع پروتز نیست.

در یک متاآنالیز جدید از کارآزمایی های تصادفی، جراحی رباتیک در برخی شاخص های مربوط به هم راستایی اجزای پروتز عملکرد دقیق تری داشت، اما در برخی معیارهای عملکرد و نتیجه گزارش شده توسط بیمار تفاوت معناداری دیده نشد و زمان جراحی نیز بیشتر بود.

بنابراین باید این سه مفهوم را از هم جدا کرد:

نوع پروتز ≠ روش جراحی ≠ فناوری کمک کننده به جراحی

طول عمر پروتز زانو چقدر است؟

یکی از مهم ترین سؤالات بیماران این است که:

پروتز زانو چند سال دوام دارد؟

پاسخ دقیق برای یک فرد خاص قابل پیش بینی قطعی نیست.

طول عمر پروتز به عواملی مانند نوع سیستم، شرایط استخوان، نحوه قرارگیری قطعات، سطح فعالیت، وزن، سن، وضعیت عمومی بیمار و عوامل دیگری بستگی دارد.

یک مرور نظام مند و متاآنالیز بزرگ بر اساس داده های رجیستری، بقای پروتز کامل زانو را در ۲۵ سال حدود ۸۲.۳٪ و پروتز تک قسمتی را حدود ۶۹.۸٪ گزارش کرده است. این اعداد مربوط به جمعیت های مورد مطالعه هستند و نباید به معنی تضمین دوام یک پروتز مشخص برای یک بیمار خاص در نظر گرفته شوند.

پس اگر جایی خواندید:

این پروتز حتماً ۲۵ سال عمر می کند.

بهتر هست با کمی احتیاط به چنین ادعایی نگاه کنید. داده های علمی معمولاً درباره احتمال بقای پروتز در یک جمعیت صحبت می کنند، نه تضمین طول عمر برای یک فرد.

تست تعویض مفصل زانو

آیا شما کاندید تعویض مفصل زانو هستید؟

🔻 تست آنلاین ۵ سؤاله:






مشاوره تخصصی و نوبت‌دهی

نیاز به جراحی یا مشاوره تعویض مفصل زانو دارید؟

برای ارزیابی پرونده، عکس رادیولوژی و دریافت نوبت معاینه توسط جراحان ارتوپد کلینیک حیات، همین حالا تماس بگیرید.





تماس و مشاوره: ۰۲۱۸۸۸۸۰۰۱۸

پاسخگویی سریع | کلینیک حیات

چه عواملی در انتخاب نوع پروتز زانو مؤثرند؟

انتخاب پروتز زانو معمولاً نتیجه کنار هم قرار دادن چند عامل است.

۱. میزان و محل تخریب مفصل

اگر آسیب محدود به یک کمپارتمان باشد، ممکن است تعویض تک قسمتی قابل بررسی باشد؛ اما تخریب گسترده تر می تواند نیاز به تعویض کامل ایجاد کند.

۲. وضعیت رباط ها

رباط ها نقش مهمی در ثبات طبیعی زانو دارند و وضعیت آنها می تواند بر طراحی و میزان constraint موردنیاز در پروتز زانو تأثیر بگذارد.

۳. کیفیت و وضعیت استخوان

وضعیت استخوان، به خصوص در بیماران با تخریب شدید یا افرادی که قبلاً جراحی داشته اند، در انتخاب سیستم و روش تثبیت اهمیت دارد.

۴. سطح فعالیت بیمار

فعالیت های روزمره، شغلی و ورزشی بیمار می تواند در برنامه ریزی درمان مورد توجه قرار گیرد.

۵. سن و شرایط عمومی

سن به تنهایی تعیین کننده نوع پروتز زانو نیست؛ اما در کنار سایر عوامل می تواند در تصمیم گیری نقش داشته باشد.

۶. سابقه جراحی قبلی

اگر بیمار قبلاً تعویض مفصل یا جراحی مهم دیگری روی همان زانو داشته باشد، انتخاب پروتز زانو می تواند پیچیده تر شود.

۷. آناتومی زانو

ابعاد استخوان، محور اندام و ویژگی های آناتومیک هر فرد متفاوت است و انتخاب اندازه مناسب پروتز زانو اهمیت دارد.

آیا برای انتخاب پروتز زانو MRI لازم است؟

پاسخ این سؤال برای همه بیماران یکسان نیست.

برای تشخیص اولیه آرتروز، NICE توصیه می کند در بیمارانی که علائم و یافته های بالینی معمول آرتروز را دارند، تصویربرداری به صورت روتین برای تشخیص لازم نباشد؛ در شرایط غیرمعمول یا زمانی که احتمال تشخیص دیگری مطرح است، تصویربرداری می تواند مورد نیاز قرار گیرد.

اما ارزیابی قبل از جراحی موضوع متفاوتی است.

پزشک بسته به شرایط هر بیمار و اطلاعاتی که برای برنامه ریزی جراحی لازم دارد، ممکن است از روش های تصویربرداری متفاوتی استفاده کند. بنابراین این باور که برای انتخاب هر نوع پروتز زانو، انجام MRI الزامی است درست نیست. اینکه چه بررسی و تصویربرداری ای لازم است، باید بر اساس وضعیت همان بیمار مشخص شود، نه بر پایه یک قاعده کلی.

آیا نوع پروتز زانو به سن بیمار بستگی دارد؟

سن یکی از عواملی است که پزشک در ارزیابی کلی بیمار در نظر می گیرد، اما به تنهایی تعیین نمی کند که چه پروتزی باید استفاده شود.

برای مثال، دو بیمار هم سن ممکن است به دلیل تفاوت در:

  • محل و شدت آسیب
  • وضعیت رباط ها
  • کیفیت استخوان
  • سطح فعالیت
  • سابقه جراحی
  • و شرایط عمومی

به گزینه های متفاوتی نیاز داشته باشند. بنابراین انتخاب پروتز را نباید به یک عدد سنی محدود کرد.

از کجا بفهمیم کدام پروتز زانو برای ما مناسب است؟

اگر بعد از خواندن این مقاله هنوز نمی دانید کدام نوع پروتز زانو برای شما مناسب است، پاسخ درست این نیست که از روی یک جدول اینترنتی یا تجربه بیمار دیگری انتخاب کنید.

در ارزیابی تخصصی، پزشک باید مشخص کند:

  1. آیا کل مفصل آسیب دیده یا فقط یک کمپارتمان؟
  2. وضعیت رباط های زانو چگونه است؟
  3. کیفیت و میزان استخوان باقی مانده چطور است؟
  4. آیا پروتز کامل مناسب تر است یا تعویض جزئی؟
  5. چه نوع طراحی و چه روش تثبیتی با شرایط بیمار سازگارتر است؟

در واقع، انتخاب پروتز زانو باید نتیجه تشخیص باشد، نه نقطه شروع آن.

قبل از انتخاب پروتز زانو، این ۷ سؤال را از جراح خود بپرسید

اگر قرار است برای تعویض مفصل زانو تصمیم بگیرید، این سؤال ها می توانند جلسه مشاوره را برایتان کاربردی تر کنند:

  1. آیا آسیب زانوی من به کل مفصل مربوط است یا فقط یک قسمت؟
  2. آیا من کاندید پروتز تک قسمتی هستم یا پروتز کامل؟
  3. وضعیت رباط های زانوی من روی انتخاب پروتز تأثیر دارد؟
  4. پروتز پیشنهادی من سیمانی است یا بدون سیمان و چرا؟
  5. طراحی این پروتز با شرایط استخوان و آناتومی من چه تناسبی دارد؟
  6. آیا سابقه بیماری یا جراحی من انتخاب پروتز را تغییر می دهد؟
  7. انتظار واقع بینانه از عملکرد زانو بعد از جراحی چیست؟

پاسخ این سؤال ها معمولاً بسیار مفیدتر از این است که فقط بپرسید:

کدام برند پروتز زانو بهتر است؟

جمع بندی؛ انتخاب پروتز زانو از انتخاب برند مهم تر است

وقتی درباره انواع پروتز زانو تحقیق می کنید، ممکن است در ابتدا تعداد زیاد اصطلاحات گیج کننده به نظر برسد.

اما اگر آنها را دسته بندی کنیم، موضوع ساده تر می شود:

  • پروتز کامل و تک قسمتی به میزان تعویض مفصل مربوط هستند.
  • پروتز کشککی ـ رانی برای شرایط محدود به این ناحیه کاربرد دارد.
  • پروتز ریویژن برای جراحی مجدد پس از تعویض مفصل استفاده می شود.
  • پروتز سیمانی، بدون سیمان و هیبرید به روش تثبیت پروتز مربوط هستند.
  • فناوری هایی مانند رباتیک نیز روش جراحی و برنامه ریزی را توصیف می کنند، نه نوع پروتز.

بنابراین انتخاب پروتز مناسب، یک انتخاب عمومی و یکسان برای همه بیماران نیست. اگر به شما پیشنهاد تعویض مفصل زانو داده شده یا درباره تفاوت پروتز کامل، نیمه، سیمانی، بدون سیمان یا سایر طراحی ها سؤال دارید، بهترین قدم این است که ابتدا وضعیت دقیق زانوی شما توسط متخصص بررسی شود.

برای بررسی شرایط زانو و دریافت نظر تخصصی درباره گزینه های درمانی، می توانید برای مشاوره ارتوپدی در کلینیک حیات اقدام کنید.

دریافت مشاوره و بررسی تعویض مفصل زانو در کلینیک حیات

انتخاب پروتز باید بر اساس شرایط واقعی زانو و تصمیم جراح انجام شود؛ نه صرفاً بر اساس قیمت، تبلیغات یا تجربه یک بیمار دیگر.

سؤالات متداول درباره انواع پروتز زانو

1. بهترین پروتز زانو کدام است؟

یک پروتز واحد را نمی توان برای تمام بیماران به عنوان بهترین گزینه معرفی کرد. انتخاب به میزان آسیب مفصل، وضعیت رباط ها، استخوان، آناتومی و شرایط اختصاصی بیمار بستگی دارد.

در پروتز کامل، بخش های اصلی سطوح آسیب دیده مفصل تعویض می شوند؛ در پروتز تک قسمتی فقط کمپارتمان آسیب دیده هدف قرار می گیرد. پروتز تک قسمتی فقط برای بیماران منتخب مناسب است.

خیر. محدود بودن آسیب به یک کمپارتمان به تنهایی کافی نیست و سایر شرایط مفصل و بیمار نیز باید مناسب باشد.

هیچ کدام را نمی توان به طور مطلق برای همه بیماران بهتر دانست. انتخاب روش تثبیت به شرایط استخوان، نوع سیستم پروتز و تصمیم جراح بستگی دارد.

کشور سازنده به تنهایی تعیین کننده مناسب بودن پروتز نیست. طراحی، کیفیت، تناسب با شرایط بیمار، تجربه جراح و امکان تأمین قطعات نیز اهمیت دارند.

دوام پروتز در افراد مختلف متفاوت است. داده های رجیستری در یک مطالعه بزرگ نشان داده اند که حدود ۸۲٪ پروتزهای کامل زانو و حدود ۷۰٪ پروتزهای تک قسمتی در ۲۵ سال همچنان بدون نیاز به بازبینی باقی مانده اند؛ این آمار، پیش بینی قطعی برای یک بیمار خاص نیست.

خیر. برای ارزیابی یک فناوری یا طراحی جدید باید به شواهد بالینی و نتایج بلندمدت آن توجه کرد. جدیدتر بودن به تنهایی تضمین کننده نتیجه بهتر نیست.

خیر. رباتیک یک فناوری کمک کننده به برنامه ریزی یا اجرای جراحی است و با نوع یا جنس پروتز تفاوت دارد.

برای تعویض مفصل زانو نیاز به نظر تخصصی دارید؟

اگر زانو درد و محدودیت حرکتی شما ادامه دار شده و درمان های غیرجراحی دیگر پاسخ کافی نداده اند، تصمیم گیری درباره جراحی باید بر اساس معاینه، بررسی تصاویر و شرایط اختصاصی شما انجام شود.

در کلینیک حیات، می توانید برای ارزیابی وضعیت زانو و بررسی گزینه های درمانی با متخصص ارتوپدی مشورت کنید.

درخواست مشاوره ارتوپدی و دریافت نوبت

چه عواملی در انتخاب نوع پروتز زانو مؤثرند؟

انتخاب پروتز معمولاً نتیجه کنار هم قرار دادن چند عامل است.

۱. میزان و محل تخریب مفصل

اگر آسیب محدود به یک کمپارتمان باشد، ممکن است تعویض تک قسمتی قابل بررسی باشد؛ اما تخریب گسترده تر می تواند نیاز به تعویض کامل ایجاد کند.

۲. وضعیت رباط ها

رباط ها نقش مهمی در ثبات طبیعی زانو دارند و وضعیت آنها می تواند بر طراحی و میزان constraint موردنیاز در پروتز تأثیر بگذارد.

۳. کیفیت و وضعیت استخوان

وضعیت استخوان، به خصوص در بیماران با تخریب شدید یا افرادی که قبلاً جراحی داشته اند، در انتخاب سیستم و روش تثبیت اهمیت دارد.

۴. سطح فعالیت بیمار

فعالیت های روزمره، شغلی و ورزشی بیمار می تواند در برنامه ریزی درمان مورد توجه قرار گیرد.

۵. سن و شرایط عمومی

سن به تنهایی تعیین کننده نوع پروتز نیست؛ اما در کنار سایر عوامل می تواند در تصمیم گیری نقش داشته باشد.

۶. سابقه جراحی قبلی

اگر بیمار قبلاً تعویض مفصل یا جراحی مهم دیگری روی همان زانو داشته باشد، انتخاب پروتز می تواند پیچیده تر شود.

۷. آناتومی زانو

ابعاد استخوان، محور اندام و ویژگی های آناتومیک هر فرد متفاوت است و انتخاب اندازه مناسب پروتز اهمیت دارد.

آیا برای انتخاب پروتز زانو MRI لازم است؟

پاسخ این سؤال برای همه بیماران یکسان نیست.

برای تشخیص اولیه آرتروز، NICE توصیه می کند در بیمارانی که علائم و یافته های بالینی معمول آرتروز را دارند، تصویربرداری به صورت روتین برای تشخیص لازم نباشد؛ در شرایط غیرمعمول یا زمانی که احتمال تشخیص دیگری مطرح است، تصویربرداری می تواند مورد نیاز قرار گیرد.

اما ارزیابی قبل از جراحی موضوع متفاوتی است.

پزشک بسته به شرایط هر بیمار و اطلاعاتی که برای برنامه ریزی جراحی لازم دارد، ممکن است از روش های تصویربرداری متفاوتی استفاده کند. بنابراین این باور که برای انتخاب هر نوع پروتز، انجام MRI الزامی است درست نیست. اینکه چه بررسی و تصویربرداری ای لازم است، باید بر اساس وضعیت همان بیمار مشخص شود، نه بر پایه یک قاعده کلی.

آیا نوع پروتز به سن بیمار بستگی دارد؟

سن یکی از عواملی است که پزشک در ارزیابی کلی بیمار در نظر می گیرد، اما به تنهایی تعیین نمی کند که چه پروتزی باید استفاده شود.

برای مثال، دو بیمار هم سن ممکن است به دلیل تفاوت در:

  • محل و شدت آسیب
  • وضعیت رباط ها
  • کیفیت استخوان
  • سطح فعالیت
  • سابقه جراحی
  • و شرایط عمومی

به گزینه های متفاوتی نیاز داشته باشند. بنابراین انتخاب پروتز را نباید به یک عدد سنی محدود کرد.

از کجا بفهمیم کدام پروتز زانو برای ما مناسب است؟

اگر بعد از خواندن این مقاله هنوز نمی دانید کدام نوع پروتز برای شما مناسب است، پاسخ درست این نیست که از روی یک جدول اینترنتی یا تجربه بیمار دیگری انتخاب کنید.

در ارزیابی تخصصی، پزشک باید مشخص کند:

  1. آیا کل مفصل آسیب دیده یا فقط یک کمپارتمان؟
  2. وضعیت رباط های زانو چگونه است؟
  3. کیفیت و میزان استخوان باقی مانده چطور است؟
  4. آیا پروتز کامل مناسب تر است یا تعویض جزئی؟
  5. چه نوع طراحی و چه روش تثبیتی با شرایط بیمار سازگارتر است؟

در واقع، انتخاب پروتز باید نتیجه تشخیص باشد، نه نقطه شروع آن.

قبل از انتخاب پروتز، این ۷ سؤال را از جراح خود بپرسید

اگر قرار است برای تعویض مفصل زانو تصمیم بگیرید، این سؤال ها می توانند جلسه مشاوره را برایتان کاربردی تر کنند:

  1. آیا آسیب زانوی من به کل مفصل مربوط است یا فقط یک قسمت؟
  2. آیا من کاندید پروتز تک قسمتی هستم یا پروتز کامل؟
  3. وضعیت رباط های زانوی من روی انتخاب پروتز تأثیر دارد؟
  4. پروتز پیشنهادی من سیمانی است یا بدون سیمان و چرا؟
  5. طراحی این پروتز با شرایط استخوان و آناتومی من چه تناسبی دارد؟
  6. آیا سابقه بیماری یا جراحی من انتخاب پروتز را تغییر می دهد؟
  7. انتظار واقع بینانه از عملکرد زانو بعد از جراحی چیست؟

پاسخ این سؤال ها معمولاً بسیار مفیدتر از این است که فقط بپرسید:

کدام برند پروتز بهتر است؟

جمع بندی؛ انتخاب پروتز زانو از انتخاب برند مهم تر است

وقتی درباره انواع پروتز زانو تحقیق می کنید، ممکن است در ابتدا تعداد زیاد اصطلاحات گیج کننده به نظر برسد.

اما اگر آنها را دسته بندی کنیم، موضوع ساده تر می شود:

  • پروتز کامل و تک قسمتی به میزان تعویض مفصل مربوط هستند.
  • پروتز کشککی ـ رانی برای شرایط محدود به این ناحیه کاربرد دارد.
  • پروتز ریویژن برای جراحی مجدد پس از تعویض مفصل استفاده می شود.
  • پروتز سیمانی، بدون سیمان و هیبرید به روش تثبیت پروتز مربوط هستند.
  • فناوری هایی مانند رباتیک نیز روش جراحی و برنامه ریزی را توصیف می کنند، نه نوع پروتز.

بنابراین انتخاب پروتز مناسب، یک انتخاب عمومی و یکسان برای همه بیماران نیست. اگر به شما پیشنهاد تعویض مفصل زانو داده شده یا درباره تفاوت پروتز کامل، نیمه، سیمانی، بدون سیمان یا سایر طراحی ها سؤال دارید، بهترین قدم این است که ابتدا وضعیت دقیق زانوی شما توسط متخصص بررسی شود.

برای بررسی شرایط زانو و دریافت نظر تخصصی درباره گزینه های درمانی، می توانید برای مشاوره ارتوپدی در کلینیک حیات اقدام کنید.

دریافت مشاوره و بررسی تعویض مفصل زانو در کلینیک حیات

انتخاب پروتز باید بر اساس شرایط واقعی زانو و تصمیم جراح انجام شود؛ نه صرفاً بر اساس قیمت، تبلیغات یا تجربه یک بیمار دیگر.

سؤالات متداول درباره انواع پروتز زانو