جراحی مجدد مفصل زانو (ریویژن)؛ علت ها، مراحل، عوارض و مراقبت ها

نمونه عمل جراحی های انجام شده در  
کلینیک
حیات

اگر قبلاً جراحی تعویض مفصل زانو انجام داده اید اما دوباره دچار درد، تورم، خشکی، احساس خالی کردن زانو یا کاهش توانایی راه رفتن شده اید، ممکن است نگران خراب شدن پروتز و نیاز به جراحی مجدد باشید.

اما آیا هر درد بعد از تعویض مفصل زانو به معنی خرابی پروتز است؟ خیر. درد می تواند علت های مختلفی داشته باشد و پیش از تصمیم گیری درباره جراحی مجدد، باید منشأ آن مشخص شود. در بعضی بیماران، درمان های غیرجراحی یا اقدامات محدودتر می توانند به کنترل مشکل کمک کنند؛ درحالی که برخی شرایط به اصلاح یا تعویض بخشی از پروتز یا تمام اجزای آن نیاز دارند.

جراحی مجدد تعویض مفصل زانو که با نام ریویژن زانو (Revision Knee Replacement) شناخته می شود، با جراحی اولیه تفاوت دارد. در این عمل ممکن است جراح علاوه بر پروتز قبلی، با مشکلاتی مانند عفونت، شل شدن اجزای پروتز، تحلیل استخوان، آسیب بافت های اطراف یا ناپایداری مفصل مواجه شود.

عفونت، شل شدن غیرعفونی پروتز، ناپایداری، شکستگی اطراف مفصل مصنوعی و سایش اجزای پروتز از جمله دلایل شناخته شده انجام ریویژن هستند.

در این مقاله از کلینیک حیات، علت های نیاز به جراحی مجدد، روش تشخیص مشکلات پروتز، مراحل جراحی، انواع پروتزهای مورد استفاده، عوارض احتمالی، مراقبت های بعد از عمل و عوامل مؤثر بر هزینه ریویژن را بررسی می کنیم.

ریویژن زانو در یک نگاه:

  • ریویژن برای اصلاح مشکلات پروتز قبلی انجام می شود.
  • هر درد بعد از تعویض مفصل به معنی خرابی پروتز نیست.
  • عفونت، شل شدن، ناپایداری و شکستگی از دلایل احتمالی جراحی مجدد هستند.
  • ممکن است فقط یک جزء یا تمام اجزای پروتز نیاز به تعویض داشته باشند.
  • تشخیص علت مشکل، پیش از تصمیم گیری درباره جراحی ضروری است.

جراحی مجدد تعویض مفصل زانو یا ریویژن چیست؟

جراحی مجدد مفصل زانو یا Revision Knee Replacement نوعی جراحی ترمیمی است که برای اصلاح، خارج کردن یا جایگزینی بخشی از پروتز قبلی یا در صورت نیاز، تمام اجزای آن انجام می شود.

در جراحی اولیه، سطوح آسیب دیده مفصل با اجزای مصنوعی جایگزین می شوند. اما در ریویژن، جراح باید ابتدا وضعیت پروتز قبلی، میزان اتصال آن به استخوان، سلامت استخوان های اطراف، وضعیت رباط ها و علت ایجاد مشکل را بررسی کند.

ریویژن الزاماً به معنی تعویض کامل پروتز نیست.

بسته به علت مشکل، ممکن است یکی از اقدامات زیر انجام شود:

  • اصلاح یا تعویض یک جزء مشخص از پروتز
  • خارج کردن و جایگزینی چند جزء پروتز
  • تعویض تمام اجزای مفصل مصنوعی
  • بازسازی قسمت هایی از استخوان که دچار تحلیل یا نقص شده اند
  • درمان عفونت و در صورت نیاز، انجام جراحی مرحله ای

در مقایسه با جراحی اولیه، ریویژن معمولاً به برنامه ریزی پیچیده تری نیاز دارد؛ زیرا جراح باید علاوه بر اصلاح مشکل اصلی، تا حد امکان استخوان سالم را حفظ کند و پایداری مناسبی برای مفصل ایجاد کند.

چه زمانی به جراحی مجدد تعویض مفصل زانو نیاز داریم؟

تصمیم برای جراحی مجدد فقط بر اساس وجود درد یا گذشت چند سال از تعویض مفصل گرفته نمی شود. ابتدا باید مشخص شود پروتز یا بافت های اطراف آن دچار چه مشکلی شده اند و این مشکل تا چه اندازه عملکرد زانو را مختل کرده است.

مهم ترین علت هایی که ممکن است نیاز به ریویژن زانو را مطرح کنند عبارت اند از:

۱. عفونت پروتز زانو

عفونت اطراف مفصل مصنوعی یا Periprosthetic Joint Infection یکی از مشکلات مهم پس از تعویض مفصل زانو است. این عفونت ممکن است در روزها یا هفته های نخست بعد از جراحی ایجاد شود یا حتی مدت طولانی تری پس از تعویض مفصل بروز کند.

علائم احتمالی عفونت عبارت اند از:

  • افزایش درد زانو، به خصوص پس از یک دوره بهبودی
  • قرمزی و تورم رو به افزایش
  • ترشح غیرطبیعی از محل جراحی
  • تب یا لرز
  • کاهش عملکرد و محدودیت حرکتی زانو

وجود این علائم به تنهایی به معنی تشخیص قطعی عفونت نیست؛ اما باید جدی گرفته شود.

برای تشخیص، پزشک ممکن است بر اساس شرایط بیمار از معاینه، آزمایش های خونی مانند ESR و CRP و بررسی مایع مفصل استفاده کند. در صورت تأیید عفونت، روش درمان به نوع عفونت، مدت شروع آن، وضعیت پروتز و سلامت بافت های اطراف بستگی دارد.

در برخی شرایط ممکن است پاک سازی مفصل و حفظ بعضی اجزای پروتز امکان پذیر باشد؛ اما در موارد دیگر، خارج کردن پروتز و جراحی مجدد ضرورت پیدا می کند.

۲. شل شدن پروتز زانو

شل شدن پروتز یا Aseptic Loosening به حالتی گفته می شود که اتصال یکی از اجزای پروتز به استخوان استحکام کافی خود را از دست می دهد؛ بدون اینکه عفونت علت اصلی آن باشد.

این مشکل ممکن است به تدریج باعث علائمی مانند موارد زیر شود:

  • درد هنگام ایستادن یا راه رفتن
  • کاهش توانایی تحمل وزن
  • احساس بی ثباتی زانو
  • کاهش عملکرد مفصل

شل شدن پروتز ممکن است با تغییرات استخوان، سایش اجزای پروتز یا عوامل مکانیکی ارتباط داشته باشد.

پزشک برای بررسی این مشکل، علائم بیمار و تصاویر رادیوگرافی را ارزیابی می کند و در صورت نیاز بررسی های تکمیلی انجام می دهد. اگر شل شدن باعث درد قابل توجه یا اختلال عملکرد شده باشد، ممکن است جراحی ریویژن مطرح شود.

۳. ناپایداری زانو بعد از تعویض مفصل

برخی بیماران پس از تعویض مفصل احساس می کنند زانو هنگام راه رفتن، بلند شدن از صندلی یا تغییر وضعیت، خالی می کند یا ثبات کافی ندارد.

ناپایداری ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شود، از جمله:

  • اختلال در تعادل رباط های اطراف زانو
  • قرارگیری نامناسب اجزای پروتز
  • شل شدن یکی از اجزای پروتز
  • آسیب یا ضعف بافت های نرم اطراف مفصل

روش درمان به علت ناپایداری بستگی دارد. در بعضی شرایط، اقدامات غیرجراحی یا اصلاحات محدودتر قابل بررسی هستند؛ اما اگر مشکل ساختاری و قابل توجه باشد، ممکن است جراحی ریویژن ضرورت پیدا کند.

۴. سایش یا آسیب اجزای پروتز

اجزای پروتز زانو در طول زمان تحت تأثیر نیروهای مکانیکی قرار می گیرند و ممکن است دچار سایش شوند.

یکی از بخش هایی که می تواند تحت تأثیر این فرایند قرار بگیرد، قطعه پلی اتیلنی میان اجزای فلزی پروتز است.

سایش قابل توجه ممکن است باعث آزاد شدن ذرات ریز پلی اتیلن شود. واکنش بدن به این ذرات در بعضی شرایط می تواند به تحلیل استخوان اطراف پروتز منجر شود؛ وضعیتی که Osteolysis نام دارد.

شدت سایش، وضعیت استخوان و تأثیر مشکل بر عملکرد مفصل تعیین می کنند که آیا بیمار به پیگیری نیاز دارد یا باید برای جراحی اصلاحی بررسی شود.

۵. شکستگی اطراف پروتز زانو

گاهی استخوان ران یا ساق پا در اطراف مفصل مصنوعی دچار شکستگی می شود. به این وضعیت Periprosthetic Fracture گفته می شود.

این شکستگی ممکن است پس از زمین خوردن یا وارد شدن ضربه ایجاد شود و در بعضی بیماران با ضعف استخوان ارتباط داشته باشد.

در این شرایط، پزشک باید دو موضوع را هم زمان بررسی کند:

  • محل و شدت شکستگی و وضعیت استخوان
  • میزان پایداری و اتصال پروتز به استخوان

اگر پروتز همچنان پایدار باشد، ممکن است درمان شکستگی بدون تعویض پروتز امکان پذیر باشد. اما اگر اجزای پروتز شل شده باشند یا شکستگی باعث اختلال جدی در پایداری مفصل شده باشد، جراحی ریویژن ممکن است ضرورت پیدا کند.

۶. تحلیل یا نقص استخوان اطراف پروتز

در بعضی بیماران، استخوان اطراف پروتز به تدریج دچار تحلیل یا نقص می شود. این وضعیت ممکن است در اثر سایش اجزای پروتز، واکنش بدن به ذرات فرسایشی یا مشکلات دیگر ایجاد شود.

هرچه میزان نقص استخوان بیشتر باشد، برنامه ریزی جراحی اهمیت بیشتری پیدا می کند.

در جراحی ریویژن ممکن است برای جبران این نقص از اجزای مخصوص پروتز، قطعات فلزی تکمیلی یا روش های بازسازی استخوان استفاده شود.

۷. خشکی شدید زانو و آرتروفیبروز

آرتروفیبروز (Arthrofibrosis) به تشکیل بیش از حد بافت اسکار در اطراف مفصل گفته می شود که می تواند باعث محدودیت حرکت و خشکی قابل توجه زانو شود.

این مشکل ممکن است بعد از جراحی اولیه ایجاد شود و خم یا صاف کردن زانو را دشوار کند.

البته خشکی زانو همیشه به معنی نیاز به تعویض مجدد پروتز نیست. بسته به علت و شدت محدودیت حرکت، پزشک ممکن است فیزیوتراپی، دستکاری مفصل تحت بیهوشی یا آزادسازی بافت اسکار را بررسی کند. جراحی ریویژن فقط در شرایطی مطرح می شود که مشکلات دیگری نیز وجود داشته باشند یا اصلاح ساختاری لازم باشد.

آیا هر درد بعد از تعویض مفصل زانو به معنی خرابی پروتز است؟

خیر. درد بعد از تعویض مفصل زانو همیشه به معنی شل شدن یا خرابی پروتز نیست.

گاهی درد می تواند با مشکلات بافت نرم، التهاب تاندون ها، اختلال عملکرد عضلات، خشکی مفصل یا حتی مشکلات لگن و ستون فقرات ارتباط داشته باشد.

برای مثال، ممکن است منشأ بخشی از درد احساس شده در زانو، خارج از خود مفصل باشد.

پزشک معمولاً موارد زیر را بررسی می کند:

  • زمان شروع درد و تغییرات آن
  • محل دقیق درد
  • ارتباط درد با فعالیت یا استراحت
  • میزان خم و صاف شدن زانو
  • احساس خالی کردن یا ناپایداری
  • سابقه عفونت یا جراحی قبلی
  • وضعیت راه رفتن و تحمل وزن

در صورت نیاز، معاینه و آزمایش ها و تصویربرداری های تکمیلی نیز انجام می شوند.

بنابراین، اگر بعد از تعویض مفصل زانو دوباره درد دارید، پیش از نتیجه گیری درباره خرابی پروتز باید علت آن مشخص شود.

برای آشنایی با تفاوت درد و تورم معمول دوره نقاهت با علائم نیازمند بررسی، مقاله ورم و درد بعد از تعویض مفصل زانو؛ چه زمانی خطرناک است؟ را نیز مطالعه کنید.

علت درد یا شکست پروتز زانو چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص علت مشکل پروتز یک مرحله ای نیست. پزشک باید اطلاعات مربوط به سابقه جراحی، علائم فعلی، معاینه فیزیکی و نتایج بررسی های تشخیصی را کنار هم قرار دهد.

هدف این ارزیابی، تشخیص تفاوت میان عفونت، شل شدن پروتز، ناپایداری، نقص استخوان و سایر مشکلات احتمالی است.

معاینه و بررسی سابقه جراحی

اولین مرحله، بررسی سوابق پزشکی و جراحی قبلی بیمار است. پزشک درباره زمان شروع درد، شدت علائم، تغییرات عملکرد زانو، سابقه عفونت و درمان های انجام شده سؤال می کند. همچنین دامنه حرکتی زانو، وضعیت رباط ها، ثبات مفصل و عملکرد بافت های اطراف بررسی می شوند.

رادیوگرافی و تصویربرداری

رادیوگرافی یکی از ابزارهای مهم بررسی وضعیت پروتز زانو است.

تصاویر رادیولوژی می توانند به پزشک در بررسی موارد زیر کمک کنند:

  • موقعیت اجزای پروتز
  • تغییرات استخوان اطراف پروتز
  • احتمال شل شدن اجزا
  • شکستگی اطراف مفصل
  • تغییرات احتمالی در راستای اندام

در بعضی بیماران، برای بررسی دقیق تر وضعیت استخوان، موقعیت اجزای پروتز یا سایر مشکلات، ممکن است سی تی اسکن یا روش های تصویربرداری دیگری درخواست شود.

انتخاب نوع تصویربرداری به یافته های معاینه و سؤال تشخیصی پزشک بستگی دارد.

آزمایش های مربوط به عفونت

اگر احتمال عفونت مفصل مصنوعی وجود داشته باشد، آزمایش هایی مانند ESR و CRP ممکن است بخشی از فرایند بررسی باشند. این آزمایش ها به ارزیابی احتمال وجود التهاب یا عفونت کمک می کنند، اما نتیجه آن ها به تنهایی برای تشخیص قطعی کافی نیست.

در صورت نیاز، پزشک ممکن است مایع مفصل را با روش نمونه گیری بررسی کند. این نمونه می تواند برای شمارش سلول ها، بررسی درصد گلبول های سفید و کشت میکروبی ارسال شود. بر اساس راهنمای تشخیصی AAOS، ترکیب یافته های بالینی و آزمایشگاهی برای بررسی عفونت مفصل مصنوعی اهمیت دارد.

مراحل جراحی ریویژن زانو چگونه است؟

روش جراحی ریویژن به علت مشکل، میزان آسیب پروتز، وضعیت استخوان و شرایط بافت های اطراف بستگی دارد. بنابراین نمی توان یک روش جراحی یکسان را برای تمام بیماران در نظر گرفت.

در یک بیمار ممکن است فقط یک جزء پروتز تعویض شود، اما در بیمار دیگری لازم باشد چند جزء خارج شوند، نقص استخوان بازسازی شود و از سیستم پروتز مخصوص ریویژن استفاده شود.

به طور کلی، مراحل جراحی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

۱. ارزیابی و برنامه ریزی قبل از عمل

پیش از جراحی، وضعیت پروتز، استخوان ها، رباط ها و بافت های نرم بررسی می شود.

اگر احتمال عفونت وجود داشته باشد، تشخیص و برنامه درمان آن باید پیش از انتخاب روش نهایی جراحی مشخص شود.

۲. دسترسی به مفصل و بررسی پروتز قبلی

جراح از طریق برش جراحی به مفصل دسترسی پیدا می کند و وضعیت اجزای پروتز قبلی، میزان اتصال آن ها و شرایط استخوان اطراف را ارزیابی می کند.

۳. خارج کردن اجزای آسیب دیده

بسته به علت ریویژن، ممکن است یک یا چند جزء پروتز خارج شوند. در این مرحله، حفظ استخوان سالم اهمیت زیادی دارد؛ زیرا خارج کردن پروتز قبلی ممکن است با از دست رفتن مقداری از استخوان همراه باشد.

۴. پاک سازی بافت های آسیب دیده یا آلوده

در صورت وجود عفونت، ممکن است پاک سازی بافت های آلوده و اقدامات لازم برای کنترل عفونت انجام شوند. روش درمان در این مرحله به شرایط بیمار و برنامه درمانی انتخاب شده بستگی دارد.

۵. بازسازی نقص استخوان

اگر استخوان اطراف پروتز دچار تحلیل یا نقص شده باشد، جراح ممکن است از قطعات فلزی تکمیلی یا روش های بازسازی استخوان استفاده کند.

۶. قرار دادن اجزای پروتز ریویژن

پس از آماده سازی استخوان و بافت های اطراف، اجزای مناسب پروتز بر اساس وضعیت مفصل و میزان پایداری موردنیاز انتخاب و نصب می شوند.

۷. بررسی حرکت و ثبات زانو

در پایان، حرکت مفصل، تعادل بافت های اطراف و پایداری اجزای پروتز بررسی می شوند. پس از پایان جراحی، برنامه کنترل درد، مراقبت از زخم و توان بخشی بر اساس شرایط بیمار آغاز می شود.

مدت جراحی برای همه بیماران یکسان نیست. طبق اطلاعات MedlinePlus، جراحی ریویژن زانو معمولاً حدود ۲ تا ۳ ساعت طول می کشد؛ بااین حال، موارد پیچیده ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشند.

برای آشنایی با روند جراحی اولیه و تفاوت مراحل آن با ریویژن، می توانید مقاله مراحل جراحی تعویض مفصل زانو؛ از آمادگی تا اولین قدم ها را مطالعه کنید.

تفاوت جراحی اولیه و جراحی مجدد تعویض مفصل زانو چیست؟

هر دو جراحی با هدف بهبود عملکرد مفصل و کاهش مشکلات ناشی از آسیب آن انجام می شوند، اما از نظر شرایط جراحی، میزان پیچیدگی و نوع پروتز مورد استفاده تفاوت دارند.

موضوع مقایسه

جراحی اولیه

جراحی ریویژن

وضعیت مفصل

مفصل طبیعی آسیب دیده

مفصلی که قبلاً پروتز دریافت کرده است

هدف جراحی

جایگزینی سطوح آسیب دیده مفصل

اصلاح مشکل پروتز قبلی

وضعیت استخوان

معمولاً با شرایط استخوان طبیعی تر روبه رو هستیم

ممکن است نقص یا تحلیل استخوان وجود داشته باشد

بافت های اطراف

شرایط بافت ها بر اساس آسیب اولیه بررسی می شود

ممکن است اسکار، چسبندگی یا آسیب بافت نرم وجود داشته باشد

نوع پروتز

اجزای مناسب جراحی اولیه

ممکن است اجزای تخصصی ریویژن لازم باشند

برنامه ریزی

بر اساس وضعیت مفصل و شرایط بیمار

نیازمند بررسی پروتز قبلی و علت شکست آن

یکی از تفاوت های مهم این دو جراحی، وجود احتمال نقص استخوان و تغییرات بافتی در ریویژن است. به همین دلیل، انتخاب اجزای پروتز و برنامه ریزی جراحی ممکن است پیچیده تر باشد.

تفاوت ریویژن یک مرحله ای و دومرحله ای در عفونت پروتز چیست؟

اگر علت اصلی جراحی مجدد، عفونت پروتز زانو باشد، روش درمان ممکن است با ریویژن ناشی از شل شدن یا مشکلات مکانیکی متفاوت باشد.

در برخی بیماران، درمان به شکل یک مرحله ای انجام می شود؛ یعنی پس از خارج کردن اجزای موردنیاز و پاک سازی مفصل، پروتز جدید در همان جراحی قرار می گیرد.

در شرایط دیگر، ممکن است روش دومرحله ای انتخاب شود:

  1. در مرحله اول، پروتز آلوده خارج می شود و بافت های عفونی یا آسیب دیده پاک سازی می شوند.
  2. در صورت نیاز، یک Spacer حاوی آنتی بیوتیک به صورت موقت در مفصل قرار می گیرد.
  3. درمان عفونت مطابق برنامه پزشک ادامه پیدا می کند.
  4. پس از ارزیابی مجدد و کنترل مناسب عفونت، درباره انجام جراحی مرحله دوم و قرار دادن پروتز جدید تصمیم گیری می شود.

انتخاب روش یک مرحله ای یا دومرحله ای به نوع و مدت عفونت، شرایط بیمار، وضعیت استخوان و بافت نرم و ارزیابی تیم درمان بستگی دارد.

آیا در جراحی ریویژن از پروتز متفاوتی استفاده می شود؟

در بسیاری از جراحی های ریویژن، به دلیل تفاوت شرایط استخوان و بافت های اطراف، ممکن است از سیستم هایی استفاده شود که با پروتز جراحی اولیه تفاوت دارند. هدف از انتخاب این اجزا، ایجاد فیکساسیون مناسب، جبران نقص استخوان و تأمین پایداری موردنیاز مفصل است.

برخی از اجزایی که ممکن است در جراحی ریویژن استفاده شوند عبارت اند از:

جزء یا روش

کاربرد کلی

 Stem یا ساقه بلند

کمک به تأمین فیکساسیون در عمق استخوان

قطعات مخروطی یا متافیزیال

کمک به جبران نقص استخوان در بخش های مشخص

 Augment یا قطعات تکمیلی فلزی

جبران بخشی از کمبود استخوان

اجزای با درجات مختلف Constraint

کمک به تأمین پایداری متناسب با وضعیت رباط ها

پیوند استخوان

بازسازی برخی نقص های استخوانی در شرایط مناسب

در بعضی جراحی ها ممکن است از ترکیبی از این اجزا استفاده شود.

نکته مهم: انتخاب پروتز مناسب را نمی توان صرفاً بر اساس برند، کشور سازنده یا قیمت انجام داد. وضعیت استخوان، رباط ها، میزان نقص استخوان و علت انجام ریویژن از عوامل مهم در این تصمیم هستند.

آیا می توان مشکلات پروتز زانو را بدون جراحی مجدد درمان کرد؟

در بعضی شرایط، بله. وجود درد یا ناراحتی بعد از تعویض مفصل زانو به تنهایی به معنی نیاز به جراحی مجدد نیست.

روش درمان به علت اصلی مشکل بستگی دارد.

برای مثال:

  • اگر درد به مشکلات عضلانی یا بافت نرم مربوط باشد، ممکن است اصلاح برنامه توان بخشی یا درمان های غیرجراحی بررسی شود.
  • اگر محدودیت حرکت ناشی از بافت اسکار باشد، ممکن است روش هایی مانند فیزیوتراپی، دستکاری مفصل تحت بیهوشی یا آزادسازی بافت اسکار مطرح شوند.
  • اگر مشکل به عفونت مفصل مصنوعی مربوط باشد، درمان اختصاصی عفونت ضرورت دارد و ممکن است شامل دارو، اقدامات جراحی یا تعویض پروتز باشد.
  • اگر پروتز به میزان قابل توجهی شل شده باشد یا نقص مکانیکی مهمی وجود داشته باشد، درمان غیرجراحی ممکن است نتواند مشکل ساختاری را برطرف کند.

بنابراین، پیش از تصمیم گیری درباره جراحی مجدد باید مشخص شود مشکل از کجا ناشی شده و چه روش درمانی برای شرایط بیمار مناسب است.

دوران نقاهت و مراقبت های بعد از ریویژن زانو

مراقبت بعد از جراحی مجدد به وسعت عمل و وضعیت بیمار بستگی دارد. فردی که فقط یک جزء از پروتز را تعویض کرده است، الزاماً شرایط مشابه بیماری که به دلیل عفونت یا نقص گسترده استخوان تحت جراحی قرار گرفته ندارد.

مهم ترین اقدامات دوران نقاهت عبارت اند از:

کنترل درد و تورم

درد و تورم پس از جراحی ممکن است وجود داشته باشند، اما شدت و مدت آن ها به نوع عمل و شرایط بیمار بستگی دارد. داروهای تجویزشده باید مطابق دستور پزشک مصرف شوند. افزایش غیرعادی درد، تورم یا قرمزی باید به تیم درمان اطلاع داده شود.

فیزیوتراپی و توان بخشی

فیزیوتراپی نقش مهمی در بازیابی حرکت و عملکرد زانو دارد.

اهداف برنامه توان بخشی ممکن است شامل موارد زیر باشند:

  • کنترل تورم و درد
  • حفظ یا بهبود دامنه حرکتی
  • تقویت عضلات اطراف زانو
  • بهبود تعادل و راه رفتن
  • بازگشت تدریجی به فعالیت های روزمره

نوع و شدت تمرین ها باید بر اساس وسعت جراحی و دستور جراح و فیزیوتراپیست تعیین شود.

استفاده از واکر یا وسایل کمکی

بعضی بیماران در روزها یا هفته های ابتدایی پس از جراحی برای راه رفتن به واکر یا عصا نیاز دارند. مدت استفاده از وسایل کمکی به میزان تحمل وزن مجاز، ثبات مفصل، قدرت عضلات و شرایط جراحی بستگی دارد.

بنابراین کنار گذاشتن واکر یا افزایش میزان وزن گذاری باید با نظر تیم درمان انجام شود.

مراقبت از زخم جراحی

محل جراحی باید طبق دستورالعمل تیم درمان مراقبت شود. مواردی مانند قرمزی رو به افزایش، ترشح غیرطبیعی، باز شدن زخم، تب یا درد غیرمعمول باید سریعاً بررسی شوند.

افزایش تدریجی فعالیت

بازگشت به فعالیت های روزمره باید مرحله به مرحله انجام شود. افزایش ناگهانی مسافت پیاده روی، ایستادن طولانی یا انجام تمرین های سنگین بدون هماهنگی با فیزیوتراپیست ممکن است باعث افزایش درد و تورم شود.

برای آشنایی با اصول مراقبت و توان بخشی پس از جراحی اولیه، مقاله مراقبت بعد از تعویض مفصل زانو؛ راه رفتن، فیزیوتراپی و دوره نقاهت را نیز مطالعه کنید. البته برنامه مراقبت بعد از ریویژن باید متناسب با نوع جراحی تنظیم شود.

دوره نقاهت بعد از جراحی مجدد مفصل زانو چقدر است؟

برای جراحی ریویژن نمی توان یک زمان ثابت برای بهبودی تمام بیماران اعلام کرد.

مدت بازگشت به فعالیت به عوامل مختلفی بستگی دارد:

  • علت انجام جراحی
  • محدود یا گسترده بودن ریویژن
  • میزان تحلیل استخوان
  • وجود یا عدم وجود عفونت
  • وضعیت رباط ها و بافت های نرم
  • نوع فیکساسیون پروتز
  • وضعیت عمومی بیمار
  • میزان پیشرفت فیزیوتراپی

برای مثال، بیمارانی که ریویژن محدود انجام داده اند ممکن است برنامه بازتوانی متفاوتی نسبت به افرادی داشته باشند که به دلیل عفونت یا نقص استخوان تحت جراحی گسترده قرار گرفته اند.

زمان شروع راه رفتن، میزان تحمل وزن روی پا، کنار گذاشتن واکر و بازگشت به فعالیت های روزمره باید توسط جراح و تیم توان بخشی تعیین شود.

عوارض احتمالی جراحی مجدد مفصل زانو چیست؟

ریویژن زانو نیز مانند سایر جراحی های بزرگ ارتوپدی می تواند با عوارضی همراه باشد. بعضی از این عوارض در دوره کوتاه پس از عمل و برخی دیگر در ماه ها یا سال های بعد مطرح می شوند.

مهم ترین عوارض احتمالی عبارت اند از:

عارضه

توضیح

عفونت

احتمال ایجاد عفونت در محل جراحی یا اطراف پروتز

لخته خون

تشکیل لخته در وریدهای عمقی پا و احتمال آمبولی ریوی

خونریزی

خونریزی حین یا پس از جراحی

آسیب عصب یا عروق

احتمال آسیب به ساختارهای اطراف مفصل

خشکی زانو

محدودیت در خم یا صاف کردن مفصل

ناپایداری

کاهش ثبات مفصل پس از جراحی

درد مداوم

ادامه درد به دلیل عوامل مختلف

مشکلات پروتز

شل شدن، سایش یا سایر اختلالات مکانیکی

نیاز به جراحی مجدد

احتمال ضرورت مداخله جراحی دیگری در آینده

میزان خطر این عوارض برای همه بیماران یکسان نیست و به شرایط عمومی بیمار، علت ریویژن، وسعت جراحی و وضعیت استخوان و بافت های اطراف بستگی دارد.

چه علائمی بعد از جراحی مجدد مفصل زانو نیاز به بررسی فوری دارند؟

در صورت مشاهده علائم زیر، پیگیری پزشکی را به تعویق نیندازید:

  • افزایش قابل توجه یا ناگهانی درد
  • تورم یا قرمزی رو به افزایش
  • ترشح چرکی یا غیرطبیعی از زخم
  • تب یا لرز
  • درد یا تورم جدید در ساق پا
  • کاهش ناگهانی توانایی راه رفتن یا تحمل وزن

تنگی نفس ناگهانی، درد قفسه سینه، سرفه خونی یا غش می توانند نشانه آمبولی ریوی باشند و به اقدام اورژانسی نیاز دارند. در چنین شرایطی با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید یا فوراً به اورژانس بیمارستان مراجعه کنید.

هزینه جراحی مجدد مفصل زانو چقدر است؟

هزینه جراحی مجدد مفصل زانو به شرایط بیمار و پیچیدگی عمل وابسته است و نمی توان بدون بررسی پرونده، یک قیمت قطعی برای آن اعلام کرد.

در مقایسه با جراحی اولیه، ممکن است هزینه ریویژن به دلیل نیاز به اجزای تخصصی پروتز، بازسازی استخوان، درمان عفونت یا انجام چند مرحله جراحی متفاوت باشد.

مهم ترین عوامل مؤثر بر هزینه عبارت اند از:

  • نوع و تعداد اجزای پروتز موردنیاز
  • نوع سیستم پروتز ریویژن
  • میزان نقص یا تحلیل استخوان
  • نیاز به بازسازی استخوان
  • وجود یا عدم وجود عفونت
  • یک مرحله ای یا دومرحله ای بودن درمان
  • هزینه بیمارستان و اتاق عمل
  • آزمایش ها و تصویربرداری های موردنیاز
  • مدت بستری
  • داروها و مراقبت های پس از جراحی
  • فیزیوتراپی و توان بخشی
  • میزان پوشش بیمه پایه و تکمیلی

در مواردی که عفونت وجود دارد یا درمان به شکل دومرحله ای انجام می شود، ساختار هزینه می تواند با یک ریویژن مکانیکی متفاوت باشد.

 برای مشاهده اطلاعات هزینه جراحی اولیه می توانید به مقاله هزینه تعویض مفصل زانو در سال ۱۴۰۵ مراجعه کنید. هزینه ریویژن باید جداگانه و بر اساس نوع جراحی، پروتز و شرایط بیمار برآورد شود.

آیا هر پروتز زانو بعد از چند سال باید تعویض شود؟

خیر. صرف گذشت زمان به این معنی نیست که بیمار حتماً به جراحی مجدد نیاز دارد. دوام پروتز به عواملی مانند نوع پروتز، شرایط استخوان، وضعیت عمومی بیمار، میزان فعالیت، نحوه فیکساسیون و سایر عوامل مربوط به جراحی و مراقبت های بعدی بستگی دارد.

برخی بیماران ممکن است سال ها پس از تعویض مفصل، عملکرد مناسبی داشته باشند و به جراحی مجدد نیاز پیدا نکنند. در مقابل، در بعضی شرایط مانند عفونت، شل شدن یا شکستگی اطراف پروتز ممکن است حتی پیش از گذشت مدت طولانی، بررسی برای جراحی اصلاحی ضرورت پیدا کند.

بنابراین، تصمیم برای ریویژن باید بر اساس وجود مشکل مشخص و ارزیابی پزشکی گرفته شود، نه صرفاً تعداد سال هایی که از جراحی قبلی گذشته است.

آیا جراحی مجدد همیشه به معنی تعویض کامل پروتز است؟

خیر. میزان جراحی موردنیاز به علت ایجاد مشکل و وضعیت اجزای پروتز بستگی دارد. اگر مشکل به یک جزء مشخص محدود باشد و سایر قسمت ها از نظر فیکساسیون و عملکرد وضعیت مناسبی داشته باشند، ممکن است فقط همان بخش اصلاح یا تعویض شود.

اما اگر چند جزء پروتز شل شده باشند، عفونت گسترده وجود داشته باشد یا نقص استخوان و ناپایداری قابل توجه باشد، ممکن است تعویض گسترده تری ضرورت پیدا کند. در نتیجه، انتخاب ریویژن جزئی یا کامل پس از بررسی وضعیت مفصل و پروتز انجام می شود.

چه مدارکی برای بررسی جراحی مجدد مفصل زانو لازم است؟

اگر برای بررسی احتمال ریویژن به پزشک مراجعه می کنید، بهتر است مدارک مرتبط با جراحی قبلی و وضعیت فعلی خود را همراه داشته باشید.

مدارک مفید عبارت اند از:

1.      گزارش جراحی اولیه تعویض مفصل زانو، در صورت دسترسی

2.      کارت یا اطلاعات مربوط به نوع و مدل پروتز قبلی، در صورت وجود

3.      تصاویر رادیوگرافی قبلی و جدید

4.      آزمایش های خونی و نتایج بررسی های مربوط به عفونت

5.      گزارش جراحی ها یا درمان های قبلی مرتبط با زانو

6.      فهرست داروهای مصرفی و سوابق پزشکی مهم

7.      مدارک مربوط به عفونت یا مصرف آنتی بیوتیک، در صورت وجود

همراه داشتن این اطلاعات می تواند به پزشک در بررسی سابقه درمان، مقایسه تصاویر و انتخاب بررسی های تکمیلی کمک کند.

چه زمانی برای بررسی جراحی مجدد مفصل زانو مراجعه کنیم؟

اگر قبلاً تعویض مفصل زانو انجام داده اید و اکنون با درد مداوم، تورم، خشکی، محدودیت حرکت، احساس خالی کردن زانو یا کاهش توانایی راه رفتن مواجه هستید، بهتر است برای ارزیابی پزشکی اقدام کنید.

به خصوص اگر پس از یک دوره بهبودی، درد یا تورم دوباره شروع شده یا شدت گرفته است، نباید بدون بررسی آن را طبیعی فرض کنید.

مهم ترین نکته این است که قبل از تصمیم گیری درباره جراحی مجدد، علت مشکل مشخص شود. ممکن است مسئله از عفونت، شل شدن پروتز، ناپایداری، سایش، نقص استخوان یا حتی مشکلی خارج از خود مفصل زانو ناشی شده باشد.

اگر گزارش جراحی قبلی، تصاویر رادیولوژی یا آزمایش های مرتبط را دارید، آن ها را برای بررسی همراه داشته باشید.

جراحی مجدد مفصل زانو در کلینیک حیات

اگر بعد از تعویض مفصل زانو دوباره دچار درد، تورم، خشکی یا محدودیت حرکتی شده اید، نخستین قدم، بررسی علت مشکل و مشخص کردن مسیر مناسب درمان است.

در کلینیک حیات، امکان دریافت خدمات ارتوپدی و ویزیت آنلاین برای بیماران فراهم شده است. برای بررسی وضعیت زانو، می توانید با در اختیار داشتن مدارک پزشکی و تصاویر قبلی خود درخواست ارزیابی کنید.

در فرایند بررسی، وضعیت پروتز، علائم فعلی، سابقه جراحی و نتایج بررسی های تشخیصی اهمیت دارند. تصمیم درباره ضرورت جراحی مجدد، نوع ریویژن و گزینه های درمانی باید پس از ارزیابی شرایط اختصاصی بیمار گرفته شود.

برای هماهنگی مراجعه و دریافت اطلاعات درباره ارزیابی ارتوپدی کلینیک حیات:

تلفن تماس: 02188880018

جمع‌بندی؛تعویض مفصل زانو دوباره درد دارید چه کنید؟

جراحی مجدد تعویض مفصل زانو یا ریویژن زمانی مطرح می شود که پروتز قبلی یا بافت های اطراف آن دچار مشکلی شده باشند که اصلاح آن به مداخله جراحی نیاز داشته باشد.

عفونت، شل شدن پروتز، ناپایداری، سایش اجزا، شکستگی اطراف پروتز و نقص استخوان از جمله دلایل احتمالی ریویژن هستند. بااین حال، هر درد بعد از تعویض مفصل زانو به معنی خرابی پروتز یا نیاز قطعی به جراحی مجدد نیست.

پیش از تصمیم گیری، باید علت درد مشخص شود و وضعیت پروتز، استخوان و بافت های اطراف مورد بررسی قرار گیرد. گاهی درمان غیرجراحی یا اقدامات محدودتر کافی هستند و در برخی شرایط، تعویض بخشی یا تمام اجزای پروتز ضرورت پیدا می کند.

اگر بعد از تعویض مفصل زانو دوباره دچار درد، تورم، خشکی یا احساس ناپایداری شده اید، مدارک پزشکی و تصاویر قبلی خود را آماده کنید و برای ارزیابی تخصصی اقدام کنید. تشخیص دقیق می تواند به انتخاب مسیر درمان مناسب و جلوگیری از تصمیم گیری شتاب زده کمک کند.

سؤالات متداول درباره جراحی مجدد مفصل زانو (ریویژن)

۱. جراحی مجدد مفصل زانو چه زمانی لازم می شود؟

زمانی که پروتز قبلی یا بافت های اطراف آن دچار مشکلاتی مانند عفونت، شل شدن، ناپایداری، سایش یا شکستگی شده باشند و ارزیابی پزشکی نشان دهد که اصلاح مشکل به جراحی نیاز دارد.

خیر. درد ممکن است به علت مشکلات عضلانی، بافت نرم، خشکی مفصل، عفونت، شل شدن پروتز یا عوامل دیگری ایجاد شود. برای تشخیص علت باید وضعیت بیمار و مفصل بررسی شود.

ریویژن معمولاً به برنامه ریزی دقیق تری نیاز دارد؛ زیرا ممکن است جراح با نقص استخوان، چسبندگی بافت ها، عفونت یا ناپایداری مواجه باشد. میزان پیچیدگی به شرایط هر بیمار بستگی دارد.

خیر. در بعضی بیماران فقط یک جزء از پروتز تعویض یا اصلاح می شود؛ اما در شرایطی که چند جزء آسیب دیده باشند یا مشکلات گسترده تری وجود داشته باشد، ممکن است تعویض کامل پروتز ضرورت پیدا کند.

مدت جراحی به وسعت ریویژن، علت مشکل، میزان نقص استخوان و پیچیدگی عمل بستگی دارد. موارد پیچیده ممکن است بیشتر از زمان معمول جراحی ریویژن طول بکشند.

خیر. درمان ممکن است در یک مرحله یا دو مرحله انجام شود و در بعضی شرایط نیز امکان پاک سازی عفونت و حفظ برخی اجزای پروتز وجود دارد. انتخاب روش به شرایط عفونت و وضعیت بیمار بستگی دارد.

زمان بهبودی به نوع جراحی، وضعیت استخوان و بافت های اطراف، وجود عفونت و روند توان بخشی بستگی دارد. به همین دلیل نمی توان یک مدت ثابت را برای تمام بیماران در نظر گرفت.

بله. مانند هر جراحی تعویض مفصل، پس از ریویژن نیز احتمال بروز مشکلاتی مانند عفونت، شل شدن یا اختلال عملکرد پروتز وجود دارد. میزان این خطر به عوامل مختلفی وابسته است.

نوع پروتز، تعداد اجزای موردنیاز، میزان نقص استخوان، وجود عفونت، روش جراحی، مدت بستری و پوشش بیمه از عوامل مؤثر بر هزینه هستند. برای برآورد دقیق باید شرایط بیمار بررسی شود.

در بعضی شرایط، بله. بسته به علت مشکل ممکن است درمان غیرجراحی، فیزیوتراپی یا اقدامات محدودتر مطرح باشند. اما در صورت وجود عفونت یا شل شدن و نقص مکانیکی قابل توجه، ممکن است جراحی ضرورت پیدا کند.

گزارش جراحی قبلی، تصاویر رادیولوژی، نتایج آزمایش ها، اطلاعات مربوط به پروتز و سوابق درمانی مرتبط می توانند به پزشک در ارزیابی وضعیت کمک کنند.

تب و لرز، افزایش درد و قرمزی، ترشح زخم، تورم جدید ساق پا و کاهش ناگهانی توانایی راه رفتن به بررسی سریع نیاز دارند. تنگی نفس ناگهانی یا درد قفسه سینه نیز وضعیت اورژانسی محسوب می شوند.